Stress mədəyə necə təsir edir? Psixosomatik mədə ağrıları haqqında

Mədə ağrılarının tək səbəbi qidalanma deyil — bəzən səbəb beynimizdə başlayır. Müasir dövrdə stress, panik atak və gərgin həyat ritmi mədəyə ciddi təsir göstərir. Uzunmüddətli stress zamanı orqanizmdə kortizol adlı hormon artır, bu isə mədə turşuluğu səviyyəsini dəyişdirərək mədə ağrısı, mədə xorası və həzm pozğunluqları kimi problemlərə gətirib çıxara bilər.

Stress anında bədən “döyüş və ya qaç” reaksiyasına keçir. Kortizol hormonunun artması mədədə turşuluğu yüksəldir, nəticədə mədə qişası zədələnir və ağrılar yaranır. Uzunmüddətli stress mədə divarını zəiflədir, mədə ağrısı və həzm pozğunluqları qaçılmaz olur. Bəzi insanlarda bu vəziyyət panik atak simptomları ilə də müşahidə olunur — ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı və mədə sancısı.

Niyə stress zamanı qarın şişməsi və qaz yaranır?

Stress bağırsaq hərəkətlərini yavaşladır və mədə turşuluğunun balansını pozur. Bu isə qarın şişməsi, qaz və diskomfort hissinə səbəb olur. Beyin və bağırsaq arasında “bağırsaq-beyin oxu” adlanan əlaqə var — stresli anlarda bu rabitə pozulduqda, həzm sistemi lazımi şəkildə işləyə bilmir.
Həzm pozğunluqları bu zaman həm fiziki, həm də emosional narahatlıq yaradır. Stress azaldılmadıqda bu vəziyyət xroniki hala keçə bilər və bağırsaq florasının tarazlığını da poza bilər.

Düzgün həyat tərzi və qarın şişməsi problemlərinin qarşısını almaq üçün ən vacib amillərdəndir. Gündəlik rejimdə kiçik dəyişikliklər — balanslı qidalanma, dərin nəfəs məşqləri, yetərli yuxu və yüngül fiziki fəaliyyət — həm stress səviyyəsini azaldır, həm də mədə fəaliyyətini tənzimləyir.

Kofein və qazlı içkilərin azaldılması, yeməkləri tələsmədən çeynəmək və gün ərzində kifayət qədər su içmək qarın rahatlığı üçün vacibdir.

Stress nəticəsində yaranan mədə xəstəlikləri: Gastrit və mədə xorası

Uzunmüddətli stress mədə qişasının müdafiə mexanizmini zəiflədir. Nəticədə mədə xorası və ya gastrit yarana bilər. Bu hallarda mədə ağrısı, yanma hissi və həzm pozğunluqları əsas simptomlardandır. Əgər bu vəziyyət panik atak dövrlərində yaranırsa, mədə ağrısı daha da şiddətlənə bilər.
Belə hallarda qastroenteroloqa müraciət etmək, eyni zamanda stressin səbəbini psixoloji baxımdan da araşdırmaq vacibdir.

Stresslə mübarizə həm bədənin, həm də beynin balansını qorumaq deməkdir. Rahatlayıcı musiqilər dinləmək, təmiz havada gəzmək və nəfəs texnikalarından istifadə etmək stress hormonlarını azaldır.
Qidalanmada probiotik məhsullar — qatıq, kefir, yaşıl yarpaqlı tərəvəzlər — həzm pozğunluqlarını yüngülləşdirir və qarın rahatlığı yaradır. Gündəlik meditasiya və müsbət düşüncə tərzi isə həm psixoloji, həm də fizioloji cəhətdən rahatlama təmin edir.

Psixosomatik mədə ağrıları

Bəzən mədə ağrısının heç bir tibbi səbəbi tapılmır. Bu halda söhbət psixosomatik ağrılardan gedir. Yəni, ağrının kökü psixoloji mənşəlidir — qorxu, gərginlik və narahatlıq kimi emosiyalar bədənin müəyyən hissəsində, xüsusən mədədə özünü göstərir.
Stressli dövrlərdə beyində yaranan impulslar mədənin sinir sisteminə ötürülür, nəticədə mədə ağrısı və həzm pozğunluqları meydana gəlir.

Psixosomatik ağrılar zamanı əsas məqsəd yalnız fiziki simptomları aradan qaldırmaq deyil, eyni zamanda stresin və mənəvi gərginliyin kökünü tapmaqdır. Bu prosesdə psixoterapiya, meditasiya və relaksasiya texnikaları çox təsirli olur.

Əgər qarın şişməsi, qaz, yanma və ya sancı kimi simptomlar tez-tez təkrarlanırsa, bu, həm stressin, həm də həzm pozğunluqlarının göstəricisi ola bilər. Düzgün həyat tərzi və qarın şişməsi balansı yaratmaqla, bədənin və zehnin harmoniyasını qorumaq mümkündür.

Stress və psixosomatik ağrılar mədəmizə düşündüyümüzdən daha çox təsir göstərir. Düzgün qidalanma, emosional balans və stressin idarə olunması ilə həm qarın rahatlığı, həm də ümumi sağlamlıq əldə etmək mümkündür.